Դիլիջանի հյուրատան մաքրուհին հյուրի սենյակում գտավ իր տան բակի լուսանկարը։ Բայց ամենասարսափելին նկարի հետևում գրված վաղվա ամսաթիվն էր…
Դիլիջանի փոքրիկ հյուրատներից մեկում աշխատում էի արդեն յոթ տարի։ Անունս Նարինե է, երեսունինը տարեկան եմ։
Այդ առավոտ տնօրենը՝ տիկին Հասմիկը, խնդրեց սովորականից շուտ մաքրել երկրորդ հարկի յոթերորդ սենյակը։
— Հյուրը կեսօրին է վերադառնալու, Նարինե ջան։ Մինչ այդ վերջացրու։
Սենյակում առանձնապես խառնաշփոթ չկար։ Մահճակալը հավաքեցի, սրբիչները փոխեցի և մոտեցա սեղանին։
Այդտեղ մի քանի թղթապանակ ու լուսանկարներ կային։
Ես չէի պատրաստվում ձեռք տալ դրանց, բայց լուսանկարներից մեկը սեղանի եզրից սահեց ու ընկավ հատակին։
Կռացա վերցնելու։
Եվ քարացա։
Նկարում մեր տան բակն էր։
Նույն ծիրանենին, նույն կանաչ դարպասը, նույն հին փայտե նստարանը, որը ամուսինս՝ Գոռը, երկու տարի առաջ էր սարքել։
Սկզբում մտածեցի՝ պատահական նմանություն է։
Բայց հետո նկատեցի դարպասի կողքի փոքրիկ կապույտ ծաղկամանը։
Դա իմ ծաղկամանն էր։
Լուսանկարը շրջեցի։
Հետևում ձեռքով գրված էր.
«Հոկտեմբերի 15, ժամը 14։30։ Մուտքը՝ հետևի կողմից»։
Այդ օրը հոկտեմբերի 14-ն էր։
Այսինքն՝ ինչ-որ մեկը լուսանկարել էր մեր տունը և նշում արել վաղվա օրվա համար։
Ձեռքերս սկսեցին դողալ։
Տանը ցերեկները սովորաբար մենակ էր մնում տասնվեցամյա աղջիկս՝ Մանեն։
Անմիջապես զանգեցի նրան։
— Մանե՛, դուռը ոչ մեկի առաջ չբացես։ Հասկացա՞ր։
— Մամ, ի՞նչ է եղել։
— Հետո կասեմ։ Ուղղակի խոստացիր։
Հեռախոսը դեռ չէի անջատել, երբ սենյակի դուռը բացվեց։
Շեմին կանգնած էր հյուրատան նոր բնակիչը՝ մոտ քառասուն տարեկան տղամարդը։
Նա նայեց ձեռքիս լուսանկարին։
Դեմքի արտահայտությունն ակնթարթորեն փոխվեց։
— Դուք էդ նկարը որտեղի՞ց վերցրիք։
— Սա իմ տունն է,— պատասխանեցի։
Տղամարդը փակեց դուռը։
Հետո ցածրաձայն ասաց.
— Ուրեմն դուք հենց այն մարդն եք, ում պետք է գտնեի։ Բայց խնդրում եմ՝ ձեր ամուսնուն դեռ ոչինչ մի՛ ասեք։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 
Շարունակություն
Ես մի քայլ հետ գնացի։
— Ինչո՞ւ չպետք է ամուսնուս ասեմ։ Դուք ո՞վ եք։
Տղամարդը նկատեց վախս և անմիջապես հեռացավ դռնից։
— Ներեցեք։ Չպետք է դուռը փակեի։
Նա բացեց այն ու կանգնեց մի կողմ։
— Անունս Դավիթ է։ Ես ապահովագրական ընկերության մասնագետ եմ։
— Իսկ մեր տան նկարը ձեզ ինչի՞ համար է պետք։
Դավիթը ցույց տվեց սեղանի մոտ դրված թղթապանակը։
— Ձեր հասցեի վերաբերյալ ստուգում ենք իրականացնում։
— Մեր տունն ապահովագրված չէ։
— Հենց դա էլ հարցերից մեկն է։
Ես ոչինչ չէի հասկանում։
Դավիթը բացատրեց, որ իրենց ընկերություն դիմել էր մի կազմակերպություն՝ ապահովագրական հատուցման հնարավոր պահանջի նախնական փաստաթղթերով։
Փաստաթղթերում նշված էր մեր տան հասցեն։
Իբր այդ հասցեում պահվում էին թանկարժեք շինարարական սարքավորումներ, որոնք պետք է տեղափոխվեին հաջորդ օրը։
— Բայց մեր բակում ոչ մի սարքավորում չկա,— ասացի։
— Մենք էլ ենք կասկածում, որ ներկայացված տեղեկությունները ճիշտ չեն։
Ես կրկին նայեցի լուսանկարին։
— Իսկ վաղվա ամսաթիվը՞։
— Դա նախատեսված ստուգման ժամն է։ Մեր գործընկերը պետք է գար, տեսներ տարածքը։
— Ուրեմն ինչո՞ւ եք ասում՝ ամուսնուս ոչինչ չասեմ։
Դավիթը մի պահ լռեց։
— Որովհետև ներկայացված փաստաթղթերից մեկի վրա ձեր ամուսնու անունն է։
Ես նստեցի աթոռին։
Գոռը քառասուներկու տարեկան էր։ Շինարարական աշխատանքներով էր զբաղվում։
Վերջին ամիսներին հաճախ էր ասում, որ պատվերները քիչ են, գումարները ուշանում են։
Բայց ոչ մի անգամ չէր պատմել ապահովագրական գործարքի մասին։
— Գուցե սխալմունք է,— ասացի։
— Հնարավոր է։ Դրա համար էլ ուզում ենք պարզել։
Դավիթը ցույց տվեց փաստաթղթի պատճենը։
Այնտեղ իսկապես Գոռի անունն էր։
Բայց ստորագրությունը նրան նման չէր։
Ես տարիներով տեսել էի ամուսնուս ստորագրությունը։
Նա միշտ առաջին տառը մեծ ու կլոր էր գրում։
Այստեղ լրիվ ուրիշ ձեռագիր էր։
— Սա Գոռի ստորագրությունը չէ,— ասացի։
Դավիթը գրառում արեց։
— Կարո՞ղ եք դա հաստատող փաստաթղթեր ներկայացնել, եթե անհրաժեշտ լինի։
— Կարող եմ։
Նա գլխով արեց։
— Ուրեմն ավելի լավ է հարցը պաշտոնապես պարզենք։
Այդ օրը տուն վերադարձա սովորականից շուտ։
Գոռը բակում փայտ էր դասավորում։
— Էսօր շուտ ես եկել,— ասաց։
Ես անմիջապես հարցրի.
— Գոռ, դու մեր տան հասցեով ինչ-որ սարքավորումներ գրանցե՞լ ես։
Նա զարմացած նայեց ինձ։
— Ի՞նչ սարքավորումներ։
Պատմեցի հյուրատանը տեղի ունեցածը։
Գոռը սկզբում չէր հավատում։
Հետո խնդրեց ցույց տալ փաստաթղթի լուսանկարը, որը Դավիթը թույլ էր տվել ինձ պահել։
Երբ տեսավ ընկերության անունը, դեմքը փոխվեց։
— Էս Արմենի կազմակերպությունն է։
Արմենը Գոռի նախկին գործընկերն էր։
Մի քանի ամիս առաջ նրանք միասին փոքր շինարարական պատվեր էին վերցրել, բայց հետո վիճել էին գումարի պատճառով։
— Ինքը մեր տան հասցեն գիտի,— ասաց Գոռը։ — Մի անգամ եկել էր գործիք վերցնելու։
— Իսկ քո ստորագրությունը՞։
— Չգիտեմ։ Բայց ես էդ թուղթը չեմ ստորագրել։
Հաջորդ առավոտ Գոռը զանգեց Արմենին։
Ես նրա կողքին էի։
— Արմե՛ն, իմ անունով ի՞նչ փաստաթղթեր ես ներկայացրել։
Հեռախոսի մյուս կողմից սկզբում լռություն լսվեց։
Հետո Արմենը պատասխանեց.
— Չեմ հասկանում՝ ինչ ես ասում։
— Մեր տան հասցեով սարքավորումների ցուցակ կա։ Իմ ստորագրությամբ։
— Դե, երևի հաշվապահն է խառնել։
— Իմ ստորագրությունն էլ հաշվապա՞հն է խառնել։
Արմենը բարկացավ։
— Գոռ, գործ չունես, ինձ հանգիստ թող։
Եվ անջատեց։
Այդ խոսակցությունից հետո Գոռն արդեն չէր կասկածում, որ ինչ-որ բան այն չէ։
Մենք դիմեցինք համապատասխան մարմիններին և ներկայացրինք մեզ հասանելի փաստաթղթերը։
Ապահովագրական ընկերությունն իր հերթին դադարեցրեց կասկածելի հայտի ընթացքը մինչև հանգամանքների պարզումը։
Դավիթը բացատրեց, որ իրենց նախնական ստուգման ընթացքում անհամապատասխանություններ էին հայտնաբերվել։
Սարքավորումների պահպանման վայրի վերաբերյալ ներկայացված տեղեկությունները չէին համընկնում լուսանկարների և այլ տվյալների հետ։
Ավելին՝ փաստաթղթերում նշված սարքավորումների մի մասը նույնականացնող համարներով արդեն առկա էր այլ ընկերության հաշվառման մեջ։
Հետագայում պարզվեց, որ Արմենի կազմակերպությունը ֆինանսական դժվարություններ ուներ։
Նա փորձում էր փաստաթղթերով ցույց տալ, թե մեծ արժեքի սարքավորումներ ունի, որոնք իբր պահվում են Գոռի տան տարածքում։
Իսկ ներկայացված տվյալների հետ կապված նախատեսվում էր ապահովագրական գործարք, որի իրական հանգամանքները դեռ պետք է ստուգվեին։
Արմենը Գոռի անունը ներառել էր առանց նրա իմացության։
Թե կոնկրետ ինչ նպատակով էին պատրաստվել բոլոր փաստաթղթերը, դա արդեն քննության հարց էր։
Բայց ինձ ամենից շատ մեկ այլ բան էր հետաքրքրում։
— Դավիթ, եթե դուք արդեն կասկածում էիք, ինչո՞ւ լուսանկարն արեցիք։
Նա պատասխանեց.
— Որովհետև հասցեն պետք էր ստուգել։ Լուսանկարը արվել է հանրային ճանապարհից։ Իսկ վաղվա ժամը նախատեսված այցի համար էր։
— Ու դուք պատահմամբ հենց իմ աշխատած հյուրատո՞ւնն ընտրեցիք։
Դավիթը ժպտաց։
— Այո։ Ես նույնիսկ չգիտեի, որ դուք այստեղ եք աշխատում։
Այդ պատահականությունն իսկապես տարօրինակ էր։
Եթե լուսանկարը հատակին չընկներ, ես գուցե երբեք չիմանայի, որ մեր տան հասցեն հայտնվել է կասկածելի փաստաթղթերում։
Բայց հետո հասկացա՝ կարևորը ոչ թե լուսանկարն էր, այլ այն, թե ինչպես էինք արձագանքել։
Մի քանի օր անց Գոռը տուն եկավ ծանրացած դեմքով։
— Արմենը զանգել էր։
— Ի՞նչ էր ուզում։
— Ասում էր՝ իրար մեջ լուծենք, աղմուկ չբարձրացնենք։
— Դու ի՞նչ ասեցիր։
— Ասացի՝ արդեն պաշտոնապես դիմել ենք, ու թող ամեն ինչ օրենքով պարզվի։
Նա նստեց խոհանոցի սեղանի մոտ։
— Գիտե՞ս, Նարինե, ես ժամանակին իր հետ պայմանագրեր էի ստորագրում՝ առանց մանրամասն կարդալու։ Վստահում էի։
— Հիմա գոնե կհասկանաս, որ պետք է կարդալ։
Գոռը տխուր ժպտաց։
— Հասկացել եմ։
Հետագա ստուգումների ընթացքում մեր ընտանիքը տրամադրեց պահանջված բացատրությունները։
Մենք ներկայացրինք նաև տան փաստացի օգտագործումը հաստատող տեղեկություններ։
Գոռը ստիպված եղավ մի քանի անգամ ներկայանալ հարցաքննության, բայց մեր ունեցած փաստաթղթերով ու բացատրություններով հաստատվում էր, որ նա չէր մասնակցել այդ հայտի պատրաստմանը։
Արմենի գործողությունների վերաբերյալ ընթացակարգը շարունակվեց առանձին։
Ես չէի ուզում ամեն օր մտածել նրա մասին։
Մեր կյանքն առանց այդ էլ բավական հոգսեր ուներ։
Մի շաբաթ անց հյուրատան յոթերորդ սենյակում նոր հյուր էր բնակվում։
Ես մտա մաքրելու։
Սեղանին դրված էին սովորական իրեր՝ ջրի շիշ, գիրք, հեռախոսի լիցքավորիչ։
Այդ պահին տիկին Հասմիկը ներս եկավ։
— Նարինե ջան, էն պատմությունը ո՞նց վերջացավ։
— Մեր մասով ամեն ինչ պարզ է։ Մնացածը դեռ ստուգում են։
Նա թեթևացած շունչ քաշեց։
— Լավ է։
Հետո մի փոքր ամաչելով ավելացրեց.
— Էն օրը Դավիթն ինձ ասաց, որ իր փաստաթղթերը սեղանին է թողել։ Ես էլ հիշեցրի՝ հյուրերի իրերին ձեռք չտալու կանոնը։
— Ճիշտ եք արել,— պատասխանեցի։ — Ես էլ չէի դիպչի, եթե նկարը չընկներ։
Տիկին Հասմիկը ժպտաց։
— Էսպիսի պատահականություն էլ լինո՞ւմ է։
Ես նայեցի պատուհանից երևացող անտառին։
— Պարզվում է՝ լինում է։
Այդ երեկո տուն վերադարձա ու տեսա, որ Գոռը բակի դարպասի փականն է փոխում։
— Էս ինչո՞ւ ես փոխում,— հարցրի։
— Հինը վաղուց էր փչացել։
Ես ծիծաղեցի։
— Մի շաբաթ է՝ ամեն ինչի վրա կասկածում ես։
Նա էլ ծիծաղեց։
— Չէ, Նարինե։ Պարզապես որոշել եմ՝ ինչ մերն է, դրան ավելի ուշադիր հետևեմ։
Հետո գործիքները հավաքեց, իսկ ես մտա տուն՝ ընթրիք պատրաստելու։
Բակում ամեն ինչ նույնն էր՝ ծիրանենին, կանաչ դարպասը, կապույտ ծաղկամանը։
Միայն թե հիմա այդ սովորական տեսարանը ինձ հիշեցնում էր, թե ինչպես մի անսպասելի լուսանկար կարող էր բացահայտել մեր ընտանիքի անունով կատարված մի գործարք, որի մասին մենք ոչինչ չգիտեինք։
