Տասը տարի սպասեցի մայր դառնալուն։ Ծննդաբերությունից հետո բուժքույրն ասաց՝ որդիս լիովին առողջ է։ Բայց հաջորդ առավոտ բժիշկը մտավ հիվանդասենյակ ու արտասանեց սարսափելի խոսքերը

Տասը տարի սպասեցի մայր դառնալուն։ Ծննդաբերությունից հետո բուժքույրն ասաց՝ որդիս լիովին առողջ է։ Բայց հաջորդ առավոտ բժիշկը մտավ հիվանդասենյակ ու արտասանեց սարսափելի խոսքերը

Տասը տարի շարունակ դիտում էի, թե ինչպես են ընկերուհիներս հայտարարում հղիության մասին, մանկական սենյակներ պատրաստում ու գրկում իրենց նորածիններին։ Ես ժպտում էի, շնորհավորում, հետո տուն վերադառնալով մտածում՝ արդյոք երբևէ կզգամ այդ երջանկությունը։

Անթիվ բժշկական այցեր, հետազոտություններ, անհաջող բուժումներ ու հղիության բացասական թեստեր էինք անցել։ Լինում էին գիշերներ, երբ ամուսնուս ասում էի, որ այլևս ուժ չունեմ հերթական հույսը փայփայելու։ Եվ հենց այն ժամանակ, երբ գրեթե համակերպվել էի անպտղության մտքին, թեստի վրա երկու գիծ տեսա։

Ես հղի էի։

Ինը ամիս շարունակ վախենում էի շատ շուտ ուրախանալ։ Յուրաքանչյուր հետազոտությունից առաջ շունչս պահում էի՝ սպասելով, որ բժիշկը կրկին կհաստատի՝ փոքրիկիս հետ ամեն ինչ լավ է։ Մինչև ծննդաբերության օրը չէի համարձակվում լիովին հավատալ, որ շուտով որդուս կգրկեմ։

Իսկ հետո նա ծնվեց։ Երբ նորածնին դրեցին կրծքիս, սկսեցի արտասվել։ Զգում էի տաք մաշկը, տեսնում փոքրիկ մատները, որոնք բռնել էին ձեռքս։ Ամուսինս կողքիս էր՝ աչքերն արցունքով լցված։

— Վերջապես ստացվեց,— շշնջաց նա։

Բուժքույրը զննեց երեխային, ժպտաց ու ասաց.

— Ձեր տղան առողջ է, բոլոր ցուցանիշները նորմալ են։ Նա շատ լավ է զարգանում։

Այդ գիշեր համարյա չքնեցի։ Ոչ թե անհանգստությունից, այլ որովհետև անընդհատ նայում էի կողքիս օրորոցում քնած որդուս։ Երբեմն շոյում էի նրա ափը՝ համոզվելու, որ երազ չէ։

Բայց լուսադեմից առաջ բուժքույրը մտավ սենյակ՝ առանց սովորական ժպիտի։ Զննեց երեխային, ապա նորից ստուգեց նրա վիճակը։ Հանկարծ սեղմեց կանչի կոճակը։ Մի քանի բուժաշխատող ներս վազեցին, որդուս վերցրին օրորոցից ու շտապ դուրս տարան։ Ես հարցնում էի՝ ինչ է պատահել, բայց ոչ ոք դեռ պատասխան չէր տալիս։ Ամուսինս ամուր բռնել էր ձեռքս։

Քսանչորս ժամ էլ չէր անցել այն պահից, երբ մեզ ասել էին, որ մեր տղան առողջ է։ Հիմա նրա օրորոցը դատարկ էր։ Վերջապես դուռը բացվեց։ Բժիշկը մոտեցավ մահճակալիս։ Դեմքի արտահայտությունից հասկացա՝ մի սարսափելի բան է ասելու։

Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇

— Ձեր որդու սիրտը հանկարծ սկսել է վատ աշխատել,— ասաց նա։

Սկզբում կարծեցի՝ սխալ եմ լսել։ Աչքերիս առաջ դեռ բուժքրոջ ժպիտն էր, ականջներիս մեջ՝ նրա վստահ խոսքերը։

— Բայց երեկ ասացիք, որ ամեն ինչ լավ է։ Ինչպե՞ս կարող էր մեկ գիշերում փոխվել։

Բժիշկը նստեց մահճակալիս մոտ։ Նա փորձում էր հասկանալի բացատրել, բայց ես միայն սարսափ էի զգում։

— Ծնվելու պահին երեխայի շնչառությունը, սրտի զարկերը, մաշկի գույնը նորմալ էին թվում։ Սակայն քիչ առաջ նրա արյան մեջ թթվածնի մակարդակը կտրուկ ընկել է։ Շտապ հետազոտությամբ սրտի լուրջ բնածին արատ ենք հայտնաբերել։

Մի պահ թվաց՝ սենյակի պատերը շարժվում են։

— Դա անհնար է,— ասացի ես։— Նա նոր էր ծնվել։ Ես հենց նոր էի գրկել նրան։

Բժիշկը բացատրեց, որ սրտի որոշ բնածին արատներ նորածնի կյանքի առաջին ժամերին կարող են աննկատ մնալ։ Մինչ երեխայի օրգանիզմը հարմարվում է ինքնուրույն շնչելուն և արյան շրջանառության նոր պայմաններին, արտաքինից ամեն ինչ բնական է թվում։ Բայց երբ ծնվելուց հետո որոշ անոթների աշխատանքը փոխվում է, թաքնված խնդիրը կարող է շատ արագ դրսևորվել։

— Մինչև ծնունդը արյան շրջանառությանն օգնող անոթներից մեկը սկսում է փակվել,— ասաց նա։— Ձեր որդու դեպքում այդ փոփոխությունը խանգարում է, որ բավարար թթվածնով հարուստ արյուն հասնի նրա մարմնին։ Դեղորայքով փորձում ենք վիճակը կայունացնել, բայց դա ժամանակավոր միջոց է։

Ամբողջ ընթացքում փորձում էի մտքում վերադառնալ նրա ծննդյան առաջին րոպեներին։ Երեկ նա բռնել էր մատս, իսկ բուժքույրն ասել էր, թե ամեն ինչ կարգին է։ Հիմա չէի հասկանում, թե ինչպես կարող են այդ երկու պատկերները միաժամանակ ճշմարիտ լինել։ Բժիշկը չէր մեղադրում ոչ մեկին, պարզապես բացատրում էր՝ խնդիրը կարող էր երևալ միայն ծնվելուց հետո։

— Ի՞նչ պետք է անել,— հարցրեց ամուսինս։

— Շտապ վիրահատել։

— Ե՞րբ։

— Հիմա։ Եթե սպասենք, կարող ենք շատ ուշանալ։

Զգացի, թե ինչպես է ձեռքս սառում ամուսնուս ափի մեջ։

— Իսկ ինչքա՞ն ժամանակ ունենք։

Բժիշկը չշտապեց պատասխանել։

— Հնարավոր է՝ ընդամենը մի քանի ժամ։

Տասը տարի սպասել էի նրան։ Տասը տարի նայել էի բացասական թեստերին ու լաց եղել, երբ հերթական բուժումն արդյունք չէր տվել։ Եվ հիմա տղաս դեռ մեկ օր էլ չէր անցկացրել գրկումս։ Ես դեռ նրան տուն չէի բերել, չէի պառկեցրել այն օրորոցում, որը ամիսներով պատրաստել էինք։ Չէի լսել, թե ինչպես է լացում իր սեփական սենյակում։ Իսկ բժիշկն ասում էր, որ կարող եմ կորցնել նրան։

Բուժքույրը վիրահատության համաձայնության փաստաթղթերը բերեց։ Ամուսինս առաջինը վերցրեց գրիչը։ Նրա ձեռքն այնքան էր դողում, որ ստորագրությունն անգամ դժվարությամբ արեց։ Հետո գրիչը փոխանցեց ինձ։ Ես նայում էի դատարկ տողին և չէի կարողանում շարժվել։

— Իսկ եթե վիրահատությունը չհաջողվի՞։

— Ռիսկեր կան,— ազնվորեն պատասխանեց բժիշկը։— Չեմ կարող խոստանալ, որ ամեն ինչ հարթ կանցնի։

— Իսկ եթե ընդհանրապես չվիրահատե՞ք։

Նրա լռությունը բավական էր։

— Այդ դեպքում երեխան կարող է չապրել։

Ստորագրեցի։

Քանի որ ծննդաբերությունից հետո դեռ թույլ էի, ինձ անվասայլակով տարան նորածինների վերակենդանացման բաժանմունք։ Երբ տեսա որդուս, դժվարությամբ ճանաչեցի։ Փոքրիկ կրծքին լարեր էին ամրացված, դեմքի մի մասը ծածկված էր շնչառությանն օգնող խողովակով։ Մոնիտորների լույսերը թարթում էին նրա շուրջը։ Ընդամենը ժամեր առաջ նա խաղաղ քնած էր իմ գրկում։

Մոտեցա ու դիպա ոտնաթաթին։ Այն այնքան փոքր էր, որ մատներիս տակ գրեթե չէի զգում։

— Մայրիկը այստեղ է, փոքրիկս,— շշնջացի։— Ես այստեղ եմ։

Մի քանի րոպե անց վիրաբուժական թիմը եկավ նրան տանելու։ Բժիշկը, որը մեզ հետ խոսել էր, ղեկավարելու էր վիրահատությունը։ Մինչ դռները փակվելը կանգ առավ մեր կողքին։

— Կանենք ամեն ինչ, ինչ կարող ենք։

Դա խոստում չէր, բայց ես կառչեցի այդ բառերից, որովհետև ուրիշ ոչինչ չունեի։

Սպասման ժամերն անվերջ էին թվում։ Ամուսինս նստած էր կողքիս, մատները իրար սեղմած։ Երկուսս էլ լուռ էինք։ Ամեն անգամ, երբ միջանցքում քայլեր էին լսվում, բարձրացնում էի գլուխս՝ կարծելով, թե եկել են մեզ լուր հայտնելու։ Ժամացույցի սլաքները շարժվում էին անտանելի դանդաղ։

Ամուսինս մի քանի անգամ վեր կացավ, մոտեցավ միջանցքի պատուհանին ու վերադարձավ։ Երբեմն հարցնում էի՝ գուցե գնա ջուր բերի, բայց հենց տեղից շարժվում էր, ուզում էի, որ կողքիս մնա։ Մենք երկուսս էլ ջանում էինք ուժեղ երևալ մյուսի առաջ, սակայն ամեն մանր ձայնից դողում էինք։ Այդ սպասման մեջ ամենակարևորն այլևս ժամանակը չէր, այլ իմանալը, որ երեխան դեռ պայքարում է։

— Իսկ եթե այդ մի քանի ժամն էին մեզ բաժին ընկած նրա հետ,— մի պահ շշնջացի։

Ամուսինս նայեց ինձ կարմրած աչքերով։

— Այդպես մի՛ ասա։

Բայց հասկացա, որ ինքն էլ նույն բանից է վախենում։

Անցավ երկու ժամ, հետո՝ երեք։ Մի անգամ բուժքույրը մոտեցավ և ասաց, որ վիրահատությունը դեռ շարունակվում է։

— Նա կենդանի՞ է,— անմիջապես հարցրի։

— Այո՛։

Միայն այդ բառը ուժ տվեց շարունակել սպասել։ Հաջորդ ժամերին ես նորից ու նորից հիշում էի այն պահը, երբ առաջին անգամ որդուս դեմքն էի տեսել։ Փորձում էի հիշողության մեջ պահել յուրաքանչյուր մանրուք, հետո վախենում էի, թե ինչու եմ այդպես անում։ Ամուսինս երբեմն բռնում էր ձեռքս, և մենք կրկին լռում էինք։

Գրեթե հինգ ժամ անց վիրահատարանի դռները բացվեցին։ Դուրս եկավ բժիշկը՝ դեռ գլխարկով ու հոգնած դեմքով։ Ամուսինս վեր կացավ։ Ես փորձեցի, բայց ոտքերս չէին ենթարկվում։

Բժիշկը հանեց դիմակը։

— Վիրահատությունը շատ բարդ էր։ Մի պահ նրա սրտի աշխատանքը խիստ անկայուն դարձավ։

Բերանս ծածկեցի ձեռքով։ Չէի համարձակվում հարցնել շարունակությունը։

— Բայց մեզ հաջողվեց շտկել արատը։ Ձեր որդին դիմացավ վիրահատությանը։

Ամուսնուս բերանից մի ձայն դուրս եկավ՝ կիսով չափ ծիծաղ, կիսով չափ հեկեկոց։ Ես արտասվում էի այնքան ուժեղ, որ չէի կարողանում խոսել։

Բժիշկը զգուշությամբ շարունակեց.

— Նա դեռ շատ թույլ է։ Առաջիկա քսանչորսից քառասունութ ժամը վճռորոշ կլինեն։ Մեզ դեռ երկար հսկողություն է սպասվում։ Բայց այս պահին նա ողջ է։

Առանց մտածելու բռնեցի բժշկի ձեռքը։

— Շնորհակալ եմ։

Այդ երկու վանկը չափազանց փոքր էր թվում։ Մարդը հենց նոր պայքարել էր իմ որդու կյանքի համար, իսկ ես ուրիշ բառ չէի գտնում։

Հաջորդ երկու օրերը նույնպես վախով անցան։ Ամեն ազդանշանից ցնցվում էի, յուրաքանչյուր փոփոխություն մոնիտորի վրա սարսափեցնում էր ինձ։ Բուժանձնակազմը մանրամասն հետևում էր երեխային, իսկ մենք սպասում էինք յուրաքանչյուր նոր տեղեկությանը։ Այնուամենայնիվ վիճակը դանդաղ բարելավվում էր։ Սկզբում նվազեցրին դեղերի չափաբաժինները, հետո՝ շնչառությանն աջակցող սարքերի օգնությունը։

Բուժքույրերը բացատրում էին, թե որ ցուցանիշներին են հետևում և ինչու դեռ վաղ է ասել, որ վտանգն անցել է։ Ես հարցնում էի՝ ցավ զգո՞ւմ է որդիս, ե՞րբ կկարողանամ նորից գրկել նրան։ Նրանք համբերությամբ պատասխանում էին։

Մի առավոտ բուժքույրը մտավ ու ժպտաց։ Այս անգամ այլևս չկար այն տագնապը, որը տեսել էի նրա դեմքին նախորդ առավոտ։

— Ձեր տղան լավ է վերականգնվում։

Այդ խոսքերը լսելիս առաջին անգամ համարձակվեցի մի քիչ հանգիստ շնչել։ Դեռ զգուշանում էի շատ ուրախանալ, որովհետև անցած օրերն ինձ սովորեցրել էին, թե որքան արագ կարող է ամեն ինչ փոխվել։ Բայց ամեն նոր օր, երբ վիճակը կայուն էր մնում, հույսս ուժեղանում էր։

Մի քանի օր անց վերջապես թույլ տվեցին նրան նորից գրկել։ Բուժքույրը զգուշորեն տեղավորեց կրծքիս։ Այժմ ավելի քիչ լարեր կային, իսկ վերմակի եզրից երևում էր փոքրիկ սպին։ Համբուրեցի նրա ճակատն ու նորից լաց եղա։ Այս անգամ՝ ուրիշ արցունքներով։ Ես վերջապես զգում էի նրա շնչառությունը կրծքիս վրա և գիտեի, որ փոքրիկս այս դժվարությունը հաղթահարել է։

Այդ կեսօրին բժիշկը եկավ նրան զննելու։ Մոտեցա ու ասացի.

— Դուք փրկեցիք իմ որդուն։

Նա նայեց քնած երեխային։

— Ձեր տղան մեծ ուժով պայքարեց։

— Բայց դուք նրան պայքարելու հնարավորություն տվեցիք։

Բժիշկը մեղմ ժպտաց։

— Հենց դրա համար էլ մենք այս աշխատանքն ենք անում։

Մի քանի շաբաթ անց, երբ վերջապես տուն վերադարձանք, որդուս գրկած կանգնեցի նրա սենյակում։ Նայեցի օրորոցին, գունավոր ծածկոցին, այն փոքրիկ իրերին, որոնք ամիսներ շարունակ սպասել էին իրեն։ Հիշեցի հիվանդանոցի դատարկ օրորոցը, վիրահատարանի փակ դռները, հինգ անվերջ ժամերը, երբ չէինք հասկանում՝ նորից կտեսնե՞նք նրան։

Տասը տարի երազել էի մայր դառնալու մասին։ Իսկ մայր դառնալուց ընդամենը մեկ օր անց քիչ էր մնացել կորցնեի ամենաթանկ մարդուն։

Այժմ տղաս իմ գրկում էր։ Նրա սրտին ժամանակին օգնության էին հասել մարդիկ, որոնք արագ նկատել էին վտանգը և չէին հանձնվել նույնիսկ ամենադժվար պահին։

Երբեմն հրաշքներն իսկապես երկար սպասումից հետո են գալիս։ Իսկ երբեմն դրանք վիրահատական համազգեստ են կրում։

Оцените статью